Organizacja Stowarzyszenia, początki działalności
Stowarzyszenie Gmin Regionu Południowo- Zachodniego Mazowsza powstało z inicjatywy grupy delegatów do Sejmiku Samorządowego Województwa Piotrkowskiego w roku 1996. Współzałożycielami Stowarzyszenia były gminy: Budziszewice, Koluszki i Ujazd. Pierwsze spotkanie organizacyjne mające na celu powołanie stowarzyszenia odbyło się 5 czerwca 1996 roku w Urzędzie Gminy Ujazd. Na spotkaniu postanowiono przystąpić do działań prowadzących do powołania regionalnego stowarzyszenia gmin. W dniu 12 października 1996 roku w Ujeździe podczas spotkania przedstawicieli wspomnianych gmin powołany został Komitet Organizacyjny. Przewodniczącym komitetu wybrany został radny Gminy Ujazd Grzegorz Świetlik. W dniu 30 maja 1997 roku po dopełnieniu wszystkich procedur ustawowych Stowarzyszenie zostało zarejestrowane. W dniu 10 lipca 1997 roku odbyło się pierwsze walne zebranie delegatów Stowarzyszenia na którym wybrano władze. Przewodniczącym Stowarzyszenia wybrano przedstawiciela Gminy Ujazd Grzegorza Świetlika. Stowarzyszenie przystąpiło do działalności organizacyjnej związanej z promocją współtworzących je gmin. Jednym z głównych realizowanych zadań były również działania o charakterze wspierania inicjatyw przygotowawczych do referendum akcesyjnego do Unii Europejskiej. Z tego też względu wraz z Regionalnym Stowarzyszeniem Społeczno-Kulturalnym ROZWÓJ organizowano od roku 1997 spotkania „Regionalizm wobec integracji europejskiej”. W roku 2000 Stowarzyszenie rozpoczęło współpracę międzynarodową. Pierwszą umowę o współpracy podpisano z Administracją Regionu Wilejka na Białorusi. W międzyczasie do stowarzyszenia przystąpiły kolejne gminy: Rokiciny (1999), Dłutów (1998), Brzeziny (2001) Rogów, Jeżów (2002) W tym samym roku ze stowarzyszenia wystąpiła Gmina Dłutów. W styczniu 2004 roku Stowarzyszenie przystąpiło na pełnych prawach do Federacji Regionalnych Związków Gmin i Powiatów RP. W latach 2003-2006 stowarzyszenie rozszerzyło współpracę międzynarodową o następne samorządy – Gminę Beltinci i Verżej w Słowenii, Region Cadir Lunda i Cimislija w Mołdawii. Na kolejnych wyborach w roku 2008 ponownie funkcję przewodniczącego objął Grzegorz Świetlik. Nadal rozwijała się aktywnie współpraca międzynarodowa. Nawiązana została współpraca z Domem Polskim w Lidzie na Białorusi. W czerwcu 2009 roku nastąpiła zmiana na stanowisku przewodniczącego Stowarzyszenia. Po ustąpieniu Grzegorza Świetlika – który otrzymał godność przewodniczącego honorowego, nową przewodniczącą wybrana została Beata Rakowska. Poszczególne gminy współtworzące Stowarzyszenie rozwijały nadal współpracę o charakterze międzynarodowym Gmina Ujazd podjęła współpracę z Gminą Beltinci w Słowenii (2005. Gmina Rogów podpisała umowę o współpracy z Gminą Grad w Słowenii a Gmina Budziszewice z Gminą Tasnad w Rumunii. W roku 2010 podpisana został umowa z białoruską organizacją społeczno-kulturalną – Fundacją im. Lwa Sapiehy. Na walnym zjeździe w październiku 2011 roku wybrano nowe władze Stowarzyszenia. Przewodniczącym wybrany został delegat Gminy Ujazd Ryszard Kołodziejski. Powołano również koordynatora Zarządu, funkcję tę przejął przewodniczący honorowy Grzegorz Świetlik. W latach 2011-2015 kontynuowane były przedsięwzięcia z zakresu współpracy międzynarodowej. Regularnie organizowane były spotkania przedstawicieli samorządu i organizacji pozarządowych w ramach podpisanych umów międzynarodowych. Ponadto w tym czasie Stowarzyszenie podjęło się organizacji regionalnych spotkań o charakterze gospodarczym. Organizowane były spotkania gospodarcze z udziałem ogólnopolskich firm oferujących różnorodne usługi i oferty dla samorządów. W roku 2015 po zakończeniu procedur wyborczych do poszczególnych gmin odbyły się kolejne wybory do władz Stowarzyszenia. Przewodniczącym ponownie wybrany został kol. Grzegorz Świetlik. Kolejne wybory w stowarzyszeniu odbyły się w latach 2019 oraz 2024. Stowarzyszenie utrzymuje również kontakty robocze z samorządami w powiecie łęczyckim oraz w województwie świętokrzyskim i śląskim. W marcu 2015 roku podpisana została umowa o współpracy między Stowarzyszeniem Gmin Regionu Południowo-Zachodniego Mazowsza i Śląskim Związkiem Gmin i Powiatów. Była to pierwsza dwustronna umowa podpisana w ramach Ogólnopolskiego Porozumienia Organizacji Samorządowych. Współpraca z gminami w województwie świętokrzyskim zaowocowała przyjęciem do Stowarzyszenia w roku 2019 gmin Obrazów i Sadowie. Kontynuowana była współpracą międzynarodowa. W roku 2016 podpisano umowę o współpracy Koluszki-Lendawa a nowe gminy członkowskie z Sandomierszczyzny podjęły współpracę z samorządami na Słowenii (Sadowie-Tiśina oraz Obrazów-Gornji Petrovci). Stowarzyszenie w roku 2018 podpisało umowę z Gminą Irig w Serbii. Ostatnim akcentem w zakresie samorządowej współpracy międzynarodowej było podpisanie umowy między gminą Brzeziny i miasteczkiem Ormoż w listopadzie 2025 roku. W zakresie działalności bieżącej Stowarzyszenie realizuje program mający na celu promocję poszczególnych gmin a także jest organizatorem i współorganizatorem regionalnych przedsięwzięć z zakresu kultury, sztuki, oświaty i biznesu. Z ważniejszych projektów organizowanych przez Stowarzyszenie należy wymienić organizację spotkań rocznicowych – wystawy i konferencje poświęcone doniosłym rocznicom państwowym, konferencje dotyczące bieżącej działalności samorządowej, aktywny udział w spotkaniach dotyczących integracji europejskiej. Głównym przedsięwzięciem organizowanym przez Stowarzyszenie jest organizacja corocznych spotkań „Regionalizm wobec integracji europejskiej” odbywających się na przełomie maja i czerwca. Od roku 2002 Stowarzyszenie jest członkiem Federacji Regionalnych Związków Gmin i Powiatów RP a w październiku 2013 roku przystąpiło do ogólnopolskiej inicjatywy samorządowej – Ogólnopolskiego Porozumienia Organizacji Samorządowych
Spotkania Jubileuszowe w dniach 28-31 maja
W dniach 28-31 maja odbywały się uroczystości związane z 30 rocznicą utworzenia Stowarzyszenia, połączone z międzynarodowymi spotkaniami „Regionalizm wobec integracji europejskiej. W pierwszym dniu spotkań miała miejsce powitalna wieczornica na której przybyłe delegacje z zagranicznych samorządów powitane zostały przez przedstawicieli władz Stowarzyszenia – przewodniczącego Grzegorza Świetlika, przewodniczącego komisji konsultacyjnej stowarzyszenia Sławomira Sochę i przedstawiciela tejże komisji Mirosława Kika. W dniu następnym w ramach porozumienia o współpracy ze Związkiem Gmin Ziemi Kujawskiej delegacje samorządów z zagranicy uczestniczyły w wycieczce na Kujawy. Tutaj przybyłych gości powitali przedstawiciele Związku – burmistrz Ciechocinka Jarosław Jucewicz, wójt Gminy Aleksandrów Andrzej Olszewski, burmistrz Nieszawy Beata Podlewska, wójt gminy Bądkowo Paweł Kotowski, wójt gminy Zakrzewo Artur Neuczak i Ryszard Borowski – wójt Gminy Koneck. Po powitaniu goście i gospodarze udali się do obiektów sanatoryjnych Ciechocinka a następnie do muzeum warzelni soli i lecznictwa uzdrowiskowego. Po zakończeniu zwiedzania wszyscy uczestnicy spotkań podjęci zostali uroczystym obiadem (ze specjałami kuchni kujawskiej) w gminie Aleksandrów Kujawski. Spotkania zostały zakończone w Gminie Koneck – tu goście mieli okazję uczestniczyć w jubileuszowym koncercie muzyki poważnej przygotowanym w nowo otwartej szkole muzycznej. W godzinach wieczornych delegacje zagraniczne przybyły do Koluszek. Wszystkich uczestników spotkań powitał burmistrz Koluszek Waldemar Chałat prezentując w krótkim wystąpieniu walory miasta i jego historię. W spotkaniu władze miasta wraz z burmistrzem reprezentowane były przez przewodniczącą Rady Miasta panią Annę Szostak, sekretarz Miasta Beatę Kusiak-Stanisławską, skarbnik – Bogusławę Kubicz i wiceburmistrza Tomasza Krwczyka obecna była także pani Marta Przybylska – radna miasta Koluszki i jednocześnie członkini zarządu stowarzyszenia. Na spotkanie przybyli także przedstawiciele władz stowarzyszonych gmin – wójt Rogowa Daniel Kołada, burmistrz Brzezin Dariusz Guzek, wójt gminy Brzeziny Barbara Chojnacka, wicewójt gminy Leszek Adamczyk i przewodniczący rady gminy brzeziny Mariusz Sasin oraz grupa radnych. Po wystąpieniu burmistrza Koluszek Waldemara Chałata głos zabrała była przewodnicząca Stowarzyszenia pani Beata Rakowska-Zając, która wskazała na istotę i znaczenie inicjatyw samorządowych w zakresie działań kulturalnych i promocyjnych. Po zakończeniu części oficjalnej goście mieli okazję obejrzeć pierwszą część wystawy „My i nasi partnerzy” ukazującą stowarzyszone gminy i partnerów zagranicznych. Był to również czas do rozmów kularowych podczas których burmistrz Waldemar Chałat odbył rozmowę z przedstawicielkami partnerskiego samorządu Lendawa w kontekście perspektyw zacieśnienia i rozwoju współpracy.W godzinach wieczornych uczestników spotkań podejmował burmistrz Waldemar Chałat uroczystą kolacją.
W trzecim dniu obrad zorganizowana została jubileuszowa konferencja w gminie Rokiciny. Gospodarzem spotkania witającym wszystkich przybyłych gości był wójt gminy Jerzy Rebzda. Otwierając obrady wójt przedstawił istotę współpracy samorządowej podejmowanej w ramach Stowarzyszenia, zaprezentował też jakie są aktualne walory gminy i w krótkim zarysie przypominał historię miejscowości. Wójtowi towarzyszyli w spotkaniach przewodnicząca Rady Gminy Rokiciny Małgorzata Łukasiewicz oraz dyrektor domu kultury w Rokicinach Paulina Dudek, Radny Powiatu Tomaszowskiego Marek Olkiewicz, jak również delegacji do stowarzyszenia Karolina Kielich, Marek Piekarski, Marek Stasio oraz sekretarz stowarzyszenia Bożena Małagocka. Strona techniczną zajmowały się Daria Kosińska i Patrycja Wróbel. W kolejnym punkcie uczestnicy spotkań połączyli się z przewodniczącym Federacji Regionalnych Związków Gmin i Powiatów Kazimierzem Barczykiem. Przewodniczący Federacji wskazał na rolę Stowarzyszenia Gmin Regionu Płd-Zach. Mazowsza w realizacji programu ogólnopolskiego Federacji. Ze szczególnym uznaniem mówił o działaniach promujących tradycję, historię i o roli stowarzyszenia we współpracy międzynarodowej w wymiarze regionalnym. Przekazał także życzenia dla wszystkich przybyłych delegacji samorządowych z zagranicy a słowa o szczególnym znaczeniu skierowane zostały do delegacji z Mołdawii i delegata z Białorusi Anatola Michnowca – reprezentującego Związek na rzecz Demokracji na Białorusi i honorowo – partnera Stowarzyszenia – Fundację im. Lwa Sapiechy.
Następnie zarys 30-leniej działalności Stowarzyszenia przedstawił przewodniczący Grzegorz Świetlik. Po tej prezentacji kolejno zbierali głos przewodniczący delegacji zagranicznych prezentując jednocześnie swoje gminy. Część oficjalną wystąpień zakończyły wystąpienia połączone z gratulacjami dla Stowarzyszenia przedstawione w imieniu reprezentantów regionalnych organizacji samorządowych uczestniczących w jubileuszowych spotkaniach.
Należy w tym miejscu podkreślić, że grono przedstawicielskie delegacji samorządowych przybyłych na spotkanie było bardzo bogate. Ogólnopolskie Porozumienie Organizacji Samorządowych reprezentowali: Przewodniczący Związku Gmin Lubelszczyzny dr Piotr Dragan (pełniący aktualnie prezydencję w OPOS) Związek Gmin Warmińsko-Mazurskich:
Krzysztof Szulborski – przewodniczący Związku, burmistrz Miałkowa oraz Urszula Młodziejewska – dyrektor biura Związku , Związek Miast i Gmin Województwa Świętokrzyskiego Mariusz Walachnia – Sekretarz Generalny Związku, wójt Gminy Sadowie.- Marzena Urban-Żelazowska, członek Zarządu Związku Miast i Gmin Województwa Świętokrzyskiego, Barbara Jedlikowska – przewodnicząca rady gminy. Małgorzata Kasprzyk – skarbnik Gminy Sadowie, delegat pełnomocny Gminy Sadowie, Gminę Obrazów Bożena Stasiak – przewodnicząca rady gminy, Eliza Bomba – referent do spraw obsługi Rady , Związek Gmin Ziemi Kujawskiej Ryszard Borowski – przedstawiciel Zgromadzenia Związku, wójt Gminy Koneck, członek Ogólnopolskiej Rady Federacji Regionalnych Związków Gmin i Powiatów RP, Artur Neuczak – przewodniczący Zarządu
Ogólnopolskie Porozumienie Organizacji Samorządowych reprezentował również
Grzegorz Bebłowski – Doradca do spraw Samorządu i Legislacji. Na spotkanie przybył Radosław Ciszewski – członek zarządu Fundacji im. Kazimierza Pułaskiego (organizacji posiadającej status partnera Rady Europy) i Pani Renata Nowak przewodnicząca Fundacji Partnerstwo Ziemi Brzezińskiej Wśród Gości obecni byli także przedstawiciele władz Stowarzyszenia uczestniczący w poprzednim dniu spotkań w Koluszkach, dołączyli – wójt Budziszewic Marian Holak, radny Rady Powiatu Marek Olkiewicz. W spotkaniu wzięli udział również współorganizatorzy stowarzyszenia – b. wójt Ujazdu Bernard Korzeniowski, b. wójt Dłutowa Czesław Dzierżawski oraz były wiceprzewodniczący Rady Gminy Rokiciny Marek Stasio. Delegacje z zagranicy reprezentowali: Słowenia Gmina Ormoż Daniel Vrbnjak – burmistrz Ormoż, członek Zarządu Zrzeszenia Samorządów Słowenii Zlatan Fafulić wiceburmistrz Ormoż Dejan Jurković – przewodniczący Związku Straży Pożarnych Ormoż, członek Zarządu Straży Pożarnych Republiki Słowenii; Gminę Lendava – Lidia Brunec kierownik gabinetu burmistrza i Lidija Vučko-Bukovec. Dyrektor(ka) Biura Gminy/Miasta Lendava; Gmina Beltinci Slavko Petek – Sekretarz Gminy Beltinci Maria Sobočan delegat(ka) pełnomocna Rady Gminy Beltinci Anton Sobočan przedstawiciel Rady Biznesu Gminy Beltinci Matic Kuščer naczelnik wydziału urbanistyki Gminy Beltinci Gminę Tišina Franc Horvat burmistrz Gminy Tišina, członek zarządu Zgromadzenia Samorządowego Republiki Słowenii Mateja Krizmanič-Telkeš – dyrektor biura Gminy Tišina Mateja Celec – delegat(ka) pełnomocna Gminy Tišina: Chorwację – Gmina Oroslavje Viktor Šimunić – burmistrz Oroslavja Roberto Kuleš – delegat pełnomocny gminy Oroslavje Martin Hučić – delegat pełnomocny Suzana Ceboci Čiček – dyrektor(ka) gabinetu burmistrza Nataša Stražičić – delegat(ka) pełnomocna Mołdawia Gmina Cimislia Gheorghe Raieleanu – członek prezydium Związku Samorządów Mołdawii, Andrei Raielianu – delegat pełnomocny, Ion Kazak – delegat pełnomocny, przedstawiciel zrzeszenia przedsiębiorców Cimislii Rumunię – Tasnad Vasile Mitrasca – przedstawiciel Rady miasta Bolba Gheorghe – przedstawiciel rady miasta Simonca Gheorghe – przedstawiciel rady miasta Maier Calin – inspektor projektów regionalnych, delegat pełnomocny; Białoruś Anatol Michnowiec – przewodniczący Związku na rzecz Demokracji na Białorusi, delegat honorowy Fundacji im. Lva Sapiehy. Na spotkania przybyli także przedstawiciele organizacji pozarządowych i straży pożarnych stowarzyszonych gmin oraz przedstawiciele lokalnych domów kultury i bibliotek. Łącznie w obchodach 30-lecia stowarzyszenia uczestniczyło ponad 200 reprezentantów.
Gospodarze spotkań, goście krajowi i zagraniczni po zakończeniu obrad udali się do Gminy Brzeziny na wspólną kolację która kończyła cykl spotkań 30-lecia. W miejscowości Syberia przybyłych gości powitali wicewójt Brzezin Leszek Adamczyk, przewodniczący rady gminy – Mariusz Sasin i sekretarz miasta Radzisław Kamiński. Po prezentacji gminy przez wicewójta Leszka Adamczyka był czas na rozmowy i spotkania kuluarowe.
W niedzielę w godzinach porannych na spotkanie z gośćmi z zagranicy, zamykające cykl wydarzeń 30-lecie przybyli przewodniczący stowarzyszenia Grzegorz Świetlik i przewodniczący komisji konsultacyjnej Sławomir Socha. Wymiana pierwszych refleksji po spotkaniach zakończyła formalnie obchody 30 lesia Stowarzyszenia.
